Bóng đá chưa bao giờ giàu có đến vậy, nhưng những người rót tiền vào môn thể thao này cũng chưa bao giờ sở hữu khối tài sản khổng lồ như hiện nay. Nếu trước đây các CLB thường nằm trong tay những doanh nhân địa phương hoặc những người hâm mộ trung thành, thì ngày nay, danh sách cổ đông đã xuất hiện các nhà sáng lập Amazon, những ông trùm thời trang xa xỉ, tỷ phú công nghệ và những gia tộc sở hữu các tập đoàn công nghiệp lớn nhất thế giới.
Việc Jeff Bezos trở thành cổ đông của Liverpool chỉ là ví dụ mới nhất cho thấy bóng đá đỉnh cao đã trở thành một trong những kênh đầu tư hấp dẫn nhất hành tinh. Tuy nhiên, không phải tỷ phú nào cũng trực tiếp điều hành CLB. Có người nắm quyền kiểm soát, có người định hướng chiến lược dài hạn, trong khi một số khác chỉ âm thầm đứng phía sau, để nguồn tiền của mình lên tiếng.
Dưới đây là 10 người giàu nhất đang sở hữu cổ phần được xác nhận tại các CLB bóng đá.
10. Stan Kroenke, Arsenal
Tài sản ước tính: 20,7 tỷ USD
Mối quan hệ giữa Stan Kroenke và Arsenal bắt đầu từ năm 2007, khi doanh nhân người Mỹ lần đầu mua cổ phần của CLB. Ông từng bước gia tăng sở hữu trước khi hoàn tất việc thâu tóm Arsenal vào năm 2018 thông qua tập đoàn Kroenke Sports & Entertainment.
Những năm đầu dưới thời Kroenke không hề dễ dàng. Người hâm mộ Arsenal nhiều lần chỉ trích cách CLB chi tiêu dè dặt, đặc biệt trong giai đoạn cuối triều đại Arsene Wenger. Không ít CĐV cho rằng Kroenke xem Arsenal giống một tài sản kinh doanh hơn là một dự án thể thao.
Quan điểm ấy dần thay đổi trong những năm gần đây. Sau khi ủng hộ kế hoạch tái thiết của Mikel Arteta, Arsenal đã chi hàng trăm triệu bảng để nâng cấp đội hình, trở lại Champions League và trở thành một trong những ứng viên hàng đầu cho chức vô địch Premier League.
Hiện Kroenke đang sở hữu một trong những CLB có giá trị nhất châu Âu, bên cạnh hàng loạt đội thể thao nổi tiếng khác như Los Angeles Rams và Denver Nuggets.
9. Nassef Sawiris, Aston Villa
Tài sản ước tính: 25,3 tỷ USD
Khi tỷ phú Ai Cập Nassef Sawiris cùng Wes Edens mua Aston Villa vào năm 2018, đội bóng khi ấy đang đối mặt với nhiều vấn đề tài chính và thi đấu tại Championship.
Tám năm sau, Villa đã thay đổi gần như hoàn toàn.
Sawiris đóng vai trò quan trọng trong cuộc hồi sinh của đội bóng. Aston Villa giành quyền trở lại Premier League, lần đầu góp mặt tại Champions League sau nhiều năm và mạnh tay đầu tư vào sân Villa Park cũng như trung tâm huấn luyện.
Thay vì chạy theo những thương vụ gây chú ý trong ngắn hạn, Sawiris tập trung vào chiến lược phát triển bền vững, biến Aston Villa thành một trong những mô hình đáng chú ý của bóng đá Anh.
8. Sheikh Mansour, Manchester City
Tài sản ước tính: 30,5 tỷ USD
Không nhiều ông chủ nào tạo ra ảnh hưởng lớn đến bóng đá hiện đại như Sheikh Mansour.
Sau khi mua Manchester City năm 2008, tỷ phú UAE nhanh chóng biến đội bóng từng chỉ là một thế lực đầy tham vọng thành một trong những CLB thống trị bóng đá thế giới.
Những khoản đầu tư khổng lồ không chỉ được đổ vào đội hình mà còn dành cho cơ sở vật chất, hệ thống đào tạo trẻ và sau đó là việc xây dựng City Football Group.
Ngày nay, City Football Group sở hữu một mạng lưới CLB trải rộng trên nhiều châu lục, với sự liên kết về tuyển trạch, phân tích dữ liệu và đào tạo cầu thủ. Mô hình đa CLB mà nhiều tập đoàn bóng đá đang theo đuổi hiện nay phần nào bắt nguồn từ tầm nhìn của Mansour.
7. Lakshmi Mittal, Liverpool
Tài sản ước tính: 31 tỷ USD
Lakshmi Mittal không trực tiếp mua Liverpool, nhưng gia đình ông đóng vai trò quan trọng trong thương vụ đưa các nhà đầu tư mới đến Anfield.
Tỷ phú ngành thép này hậu thuẫn tập đoàn 1892 Holdings thông qua Mittal Family Trust, hỗ trợ khoản đầu tư do con rể Amit Bhatia dẫn đầu.
Bhatia trở thành phó chủ tịch Liverpool, trong khi Mittal giữ vai trò nhà đầu tư chiến lược phía sau.
Đây cũng không phải lần đầu gia đình Mittal tham gia bóng đá. Trước khi hướng tới Anfield, Bhatia từng có gần 20 năm là cổ đông và thành viên ban lãnh đạo Queens Park Rangers.
6. Eduardo Saverin, Liverpool
Tài sản ước tính: 38,1 tỷ USD
Nhà đồng sáng lập Facebook không chỉ đơn thuần là một cái tên giàu có trong danh sách cổ đông Liverpool.
Saverin đầu tư thông qua EE Capital, văn phòng quản lý tài sản của gia đình. Khác với Jeff Bezos, khoản đầu tư của Saverin có đại diện trực tiếp trong bộ máy lãnh đạo Liverpool khi vợ ông, Elaine Saverin, tham gia hội đồng quản trị.
Sự xuất hiện của Saverin cũng mở ra những cơ hội thương mại đáng kể tại các thị trường châu Á và lĩnh vực công nghệ, hai khu vực Liverpool đang muốn mở rộng tầm ảnh hưởng.
5. Chalerm Yoovidhya, Red Bull
Tài sản ước tính: 41,8 tỷ USD
Phần lớn người hâm mộ bóng đá đều biết đến các CLB Red Bull, nhưng không phải ai cũng biết về tỷ phú Thái Lan đứng phía sau đế chế này.
Chalerm Yoovidhya là cổ đông lớn nhất của Red Bull GmbH, qua đó gián tiếp sở hữu cổ phần tại nhiều đội bóng thuộc hệ thống Red Bull như RB Leipzig, Red Bull Salzburg và New York Red Bulls.
Vai trò của Yoovidhya chủ yếu mang tính tài chính và tập đoàn hơn là trực tiếp can thiệp vào chuyên môn. Tuy nhiên, nguồn lực mà ông cùng gia đình cung cấp đã góp phần xây dựng một trong những hệ thống đào tạo và phát triển tài năng hiệu quả nhất thế giới.
4. Mark Mateschitz, Red Bull
Tài sản ước tính: 42,4 tỷ USD
Sau khi thừa kế cổ phần Red Bull từ cha, Mark Mateschitz trở thành một trong những tỷ phú trẻ giàu nhất thế giới.
Cùng với gia đình Yoovidhya, ông đứng sau mạng lưới bóng đá nổi tiếng với chiến lược tuyển trạch dựa trên dữ liệu, hệ thống đào tạo trẻ và một triết lý bóng đá nhất quán.
Red Bull không ưu tiên chi những khoản tiền khổng lồ để mua các siêu sao đã thành danh. Thay vào đó, tập đoàn tập trung phát hiện và phát triển những tài năng trẻ trước khi họ vươn lên đẳng cấp thế giới.
Erling Haaland, Dominik Szoboszlai và Benjamin Sesko đều từng đi qua hệ thống này trước khi trở thành những cái tên quen thuộc ở bóng đá châu Âu.
3. Francoise Bettencourt Meyers, Paris FC
Tài sản ước tính: 95,7 tỷ USD
Nữ tỷ phú giàu nhất thế giới cũng đang góp mặt trong một dự án bóng đá đầy tham vọng tại Paris.
Thông qua khoản đầu tư của gia đình cùng Bernard Arnault, Bettencourt Meyers góp phần tài trợ cho thương vụ thâu tóm Paris FC với mục tiêu xây dựng một thế lực đủ sức trở thành đối trọng thực sự với Paris Saint-Germain.
Khác với nhiều ông chủ nổi tiếng, Bettencourt Meyers gần như không xuất hiện trước công chúng. Ảnh hưởng của bà chủ yếu nằm ở khía cạnh tài chính và chiến lược dài hạn, giúp Paris FC có nền tảng vững chắc để phát triển tại Ligue 1.
2. Bernard Arnault, Paris FC
Tài sản ước tính: 147,8 tỷ USD
Trước khi Jeff Bezos bước chân vào Liverpool, Bernard Arnault từng là ông chủ bóng đá giàu nhất trong các bảng xếp hạng của Forbes.
Chủ tịch tập đoàn LVMH sở hữu cổ phần kiểm soát tại Paris FC cùng Red Bull, kết hợp tiềm lực tài chính của đế chế xa xỉ với kinh nghiệm bóng đá của một trong những tập đoàn thể thao đáng chú ý nhất châu Âu.
Hai bên có sự phân chia vai trò khá rõ ràng. Arnault mang tới sức mạnh tài chính và tầm nhìn dài hạn, trong khi Red Bull đảm nhiệm thế mạnh về tuyển trạch và phát triển cầu thủ.
Paris FC vì thế đang nổi lên như một trong những dự án bóng đá phát triển nhanh nhất nước Pháp.
1. Jeff Bezos, Liverpool
Tài sản ước tính: 242,6 tỷ USD
Tỷ phú giàu nhất trong danh sách các cổ đông bóng đá cuối cùng cũng chính thức bước chân vào thế giới túc cầu.
Sau nhiều năm được đồn đoán quan tâm tới các đội bóng NFL và NBA, Jeff Bezos đã thực hiện khoản đầu tư bóng đá đầu tiên khi tham gia Liverpool thông qua 1892 Holdings, tập đoàn đã mua hơn 30% cổ phần CLB từ Fenway Sports Group.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của Bezos không đồng nghĩa ông sẽ trực tiếp điều hành Liverpool.
Bezos chỉ là một cổ đông thụ động và không giữ ghế trong hội đồng quản trị. FSG vẫn là cổ đông lớn nhất và nắm toàn quyền kiểm soát hoạt động của CLB. Tập đoàn 1892 Holdings do Amit Bhatia dẫn đầu, cùng với Eduardo Saverin và nhiều nhà đầu tư khác.
Ý nghĩa của thương vụ không chỉ nằm ở những khoản tiền có thể được chi trên thị trường chuyển nhượng. Liverpool giờ đây có thêm một trong những mạng lưới kinh doanh quyền lực nhất thế giới trong cơ cấu sở hữu, qua đó mở rộng đáng kể tham vọng thương mại toàn cầu mà không làm thay đổi mô hình vận hành bóng đá hiện tại.
Bóng đá đang trở thành cuộc chơi của những siêu tài sản
Điều đáng chú ý nhất là mức độ tập trung của nguồn tiền khổng lồ trong bóng đá hiện đại. Ba trong số 10 tỷ phú giàu nhất có cổ phần bóng đá trong danh sách này liên quan đến Liverpool, trong khi Paris FC và hệ thống Red Bull cũng được hậu thuẫn bởi những khối tài sản có thể sánh với GDP của nhiều quốc gia.
Những tỷ phú này có thể tạo ra ảnh hưởng theo những cách rất khác nhau. Sheikh Mansour từng làm thay đổi hoàn toàn vị thế của Manchester City. Nassef Sawiris kiên nhẫn xây dựng lại Aston Villa. Trong khi đó, Jeff Bezos dường như muốn đứng phía sau, đóng vai trò một nhà đầu tư chiến lược thay vì trực tiếp can thiệp vào công việc của CLB.
Nhưng dù lựa chọn cách nào, có một điều ngày càng rõ ràng: cuộc cạnh tranh về tiền bạc và quyền lực trong phòng họp của các CLB lớn giờ đây cũng khốc liệt chẳng kém những gì diễn ra trên sân cỏ.
