Thất bại toàn diện của U20 Việt Nam tại vòng loại U20 châu Á 2027 đang khiến HLV Yutaka Ikeuchi trở thành tâm điểm chỉ trích. Đáng chú ý, khi thông tin về quá trình làm việc của chiến lược gia người Nhật Bản được chia sẻ, nhiều người hâm mộ Đông Nam Á không khỏi bất ngờ khi biết ông từng có khoảng thời gian rất dài không trực tiếp dẫn dắt một đội bóng thi đấu ở cấp độ chuyên nghiệp hay đội tuyển quốc gia.
Thông tin này được chuyên trang ASEAN Football đăng tải sau khi U20 Việt Nam liên tiếp nhận những kết quả đáng thất vọng. Theo hồ sơ được công bố, ông Ikeuchi từng có thời gian dài tập trung vào công tác quản lý và phát triển bóng đá trẻ thay vì trực tiếp cầm quân tại các giải đấu lớn.
HLV Ikeuchi sinh năm 1961, từng là tuyển thủ Nhật Bản trong giai đoạn 1981 đến 1985. Sau khi kết thúc sự nghiệp cầu thủ vào năm 1993, ông chuyển sang công tác huấn luyện và từng làm việc trong hệ thống đào tạo trẻ của Nagoya Grampus.
Từ những năm 2000, Ikeuchi ngày càng gắn bó với công tác đào tạo trẻ của bóng đá Nhật Bản. Ông lần lượt dẫn dắt các đội U15, U16 và U17 Nhật Bản, trong đó đáng chú ý nhất là U17 Nhật Bản tham dự FIFA U17 World Cup 2009 tại Nigeria.
Đội bóng của Ikeuchi khi ấy toàn thua cả ba trận vòng bảng trước Brazil, Thụy Sĩ và Mexico. Tuy nhiên, trong đội hình Nhật Bản năm đó có những cầu thủ sau này trở thành tuyển thủ quốc gia như Gaku Shibasaki, Ryo Miyaichi hay Takashi Usami.
Điều đáng nói là sau giải đấu năm 2009, sự nghiệp của Ikeuchi không đi theo hướng của một HLV chuyên dẫn dắt các đội bóng thi đấu đỉnh cao. Ông chuyển sang tập trung vào công tác xây dựng và phát triển hệ thống bóng đá trẻ của Nhật Bản.
Ikeuchi từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản, trong đó có vai trò giảng viên, phụ trách phát triển bóng đá trẻ và quản lý hệ thống đào tạo. Giai đoạn 2018 đến 2021, ông giữ chức giám đốc phát triển bóng đá trẻ của JFA.
Sau đó, ông trở lại trực tiếp làm việc với cầu thủ trẻ tại JFA Academy Fukushima EAST. Vì thế, nói Ikeuchi hoàn toàn không huấn luyện đội bóng trong suốt 16 năm là chưa thực sự chính xác. Ông vẫn có thời gian dẫn dắt các đội trẻ tại học viện, nhưng rõ ràng không làm việc ở môi trường đòi hỏi thành tích tức thời như một CLB chuyên nghiệp hoặc đội tuyển quốc gia.
Chính điểm này đã tạo nên cuộc tranh luận tại Đông Nam Á. ASEAN Football cho rằng đây là một trong những vấn đề khiến việc bổ nhiệm Ikeuchi vào vị trí HLV U20 Việt Nam gây nhiều dấu hỏi, đặc biệt khi đội bóng đang phải đối mặt với áp lực thành tích trong những giải đấu có thời gian chuẩn bị rất ngắn.
Một CĐV có tên Supriah bình luận rằng một HLV nhiều năm không dẫn dắt các đội bóng ở môi trường cạnh tranh cao sẽ rất dễ bị tụt hậu, dù có thể là một chuyên gia giỏi trong lĩnh vực phát triển bóng đá trẻ.
Một số ý kiến khác cũng đặt câu hỏi về quyết định của VFF khi tiếp tục đặt niềm tin vào Ikeuchi sau những kết quả không tốt ở cấp độ trẻ.
“HLV yếu kém trong lựa chọn nhân sự và tư duy chiến thuật. Sau thất bại ở U19 Đông Nam Á mà VFF vẫn trọng dụng”, một tài khoản bình luận.
Thậm chí, có người gay gắt hơn khi gọi Ikeuchi là “HLV nghiệp dư” và cho rằng ông đang làm ảnh hưởng đến bóng đá trẻ Việt Nam.
Trong khi đó, cũng xuất hiện những ý kiến mang tính mỉa mai về thất bại của U20 Việt Nam. Một CĐV viết: “Habitatmu di AFF, sekarang masuk goa dulu”, ám chỉ sự tương phản giữa kỳ vọng của bóng đá Việt Nam ở các giải đấu khu vực và kết quả đáng thất vọng hiện tại.
Một tài khoản khác lại đặt câu hỏi về việc người hâm mộ Đông Nam Á thường xem nhẹ các giải trẻ, nhưng lại phản ứng rất mạnh khi đội bóng mình yêu thích thất bại: “Đột nhiên mọi người đều quan tâm đến giải trẻ. Vài tuần trước họ còn nói không quan tâm AFF vì chỉ cử đội trẻ. Rốt cuộc là có quan tâm giải trẻ hay không?”
Dù vậy, đánh giá Ikeuchi chỉ dựa trên những thất bại gần đây cũng chưa phản ánh đầy đủ quá trình làm bóng đá của ông.
Điểm mạnh của chiến lược gia người Nhật Bản nằm ở công tác đào tạo, quản lý học viện và phát triển cầu thủ trẻ. Ông từng là một phần trong hệ thống đào tạo đã góp phần tạo ra nhiều thế hệ cầu thủ Nhật Bản sau này thi đấu ở cấp độ cao.
Vấn đề nằm ở chỗ bóng đá Việt Nam đang cần gì ở Ikeuchi.
Nếu mục tiêu là xây dựng một hệ thống đào tạo trẻ theo hướng Nhật Bản, Ikeuchi có thể là một lựa chọn đáng chú ý. Nhưng nếu kỳ vọng ông lập tức đưa U20 Việt Nam giành thành tích trong những chiến dịch ngắn hạn, những thất bại liên tiếp vừa qua cho thấy sự thích nghi vẫn là bài toán lớn.
U20 Việt Nam đã lần lượt thua Triều Tiên 0-3, Palestine 1-2 và Iran 1-3, qua đó khép lại vòng loại U20 châu Á 2027 với thành tích toàn thua.
Từ một chuyên gia phát triển bóng đá trẻ của Nhật Bản đến chiếc ghế HLV trưởng U20 Việt Nam là một bước chuyển không nhỏ. Khoảng thời gian nhiều năm không thường xuyên dẫn dắt các đội bóng ở môi trường cạnh tranh cao chắc chắn sẽ tiếp tục được nhắc đến, nhất là khi thành tích của U20 Việt Nam chưa đáp ứng kỳ vọng.
Sau cùng, câu hỏi lớn nhất không chỉ là Ikeuchi có phải một HLV giỏi hay không, mà là ông có phù hợp với vai trò mà bóng đá Việt Nam đang giao phó hay không. Đó mới là vấn đề mà VFF cần nhìn nhận sau thất bại đáng quên của U20 Việt Nam.
